CPAP FAQ: al uw vragen beantwoord

CPAP FAQ: al uw vragen beantwoord

Begint u met CPAP-therapie, of gebruikt u uw toestel al een tijdje en duiken er vragen op? Deze pagina bundelt de vragen die CPAP-gebruikers het vaakst stellen, met duidelijke en praktische antwoorden.

Welke CPAP-druk is juist voor mij?

Uw CPAP-druk wordt bepaald door uw slaaparts na een titratie, een onderzoek in een slaapcentrum. Hij wordt uitgedrukt in centimeter waterkolom (cmH₂O) en ligt meestal tussen 4 en 20 cmH₂O, afhankelijk van de patiënt.

Gebruikt u een auto-regelende CPAP (APAP), dan stelt het toestel de druk zelf bij binnen een voorgeschreven bereik. Dat is vandaag de aanbevolen instelling voor de meeste nieuwe patiënten. Om na te gaan of uw druk juist is, kijkt u naar de resterende AHI in de gegevens van het toestel: een AHI onder 5 wijst op een doeltreffende behandeling. Wijzig de druk nooit zelf zonder medisch advies.

Moet ik gedestilleerd water gebruiken in de luchtbevochtiger?

Ja, gedestilleerd water wordt sterk aanbevolen in het waterreservoir van uw CPAP. Leidingwater bevat kalk en mineralen die zich in het reservoir opstapelen, bacteriegroei bevorderen en het materiaal op termijn beschadigen.

Gedestilleerd water koopt u in de apotheek of in de supermarkt, meestal in flessen van 1,5 liter. Leeg en spoel het reservoir elke ochtend, en vul het elke avond met vers water. Laat nooit water dagenlang in het reservoir staan.

Hoe reinig ik mijn CPAP-masker en apparaat?

Regelmatig onderhoud is essentieel, zowel voor de levensduur van het materiaal als voor uw hygiëne.

• Elke ochtend: veeg het maskerkussen af met een zachte vochtige doek. Leeg en spoel het waterreservoir.
• Eén keer per week: was het volledige masker (kussen, frame, hoofdband) in lauw water met een milde zeep, niet antibacterieel en niet hydraterend. Spoel grondig en laat drogen aan de lucht, uit direct zonlicht. Was ook de slang door ze te weken in lauw zeepwater, spoel na en laat drogen.
• Absoluut vermijden: producten op alcoholbasis, antibacteriële doekjes, hydraterende of antibacteriële zepen, warmeluchtdrogers. Ze tasten de siliconen van het masker aan. De vaatwasser vraagt een nuance: het waterreservoir van de HumidAir 10 en 11 mag erin, bovenste korf, fijne cyclus; de luchtslang nooit, beide ResMed-handleidingen verbieden dat uitdrukkelijk.

Online worden automatische CPAP-reinigers verkocht, met ozon of met uv-licht. De Amerikaanse FDA heeft er geen enkele toegelaten om een CPAP te reinigen, te desinfecteren of te steriliseren, en ze ontving meldingen van astma-aanvallen, hoofdpijn en kortademigheid na gebruik. De ozonconcentratie in het materiaal kan nog uren na het einde van de cyclus boven de veiligheidsdrempel blijven, en de patiënt ademt daarna de hele nacht door dat circuit; uv-licht bereikt op zijn beurt niet elk oppervlak van een circuit. ResMed sluit bovendien schade door een ozontoestel uit van de garantie voor machines verkocht sinds 1 februari 2020. Lauw water en milde zeep blijven de enige methode die de fabrikanten aanbevelen.

Hoe lang gaat een CPAP-masker mee?

De levensduur van een CPAP-masker hangt af van het onderhoud en van het dagelijks gebruik. Als algemene regel:

• Siliconen kussen: 1 tot 3 maanden in de praktijk, maar het is de staat van de siliconen die beslist. ResMed geeft geen enkel kalenderinterval en vraagt het kussen te inspecteren en te vervangen wanneer nodig. Het is het onderdeel dat het snelst verslijt: een versleten kussen sluit niet meer af en veroorzaakt lekken.
• Maskerframe: 6 tot 12 maanden
• Hoofdband: 6 tot 12 maanden, want hij verliest zijn elasticiteit
• Slang: 12 maanden, of zodra er barstjes verschijnen

Een masker in goede staat is cruciaal voor de doeltreffendheid van de behandeling. Grote lekken verlagen de therapiedruk en doen de werking van de CPAP sterk dalen.

Mag ik met het vliegtuig reizen met mijn CPAP?

Ja, zeker. Een CPAP wordt door de overgrote meerderheid van de luchtvaartmaatschappijen erkend als medisch materiaal. Hij mag meestal mee in de cabine, bovenop uw gewone handbagage. Meld het bij de boeking en neem uw voorschrift mee.

Belangrijke punten om met uw CPAP te reizen:

• Leeg het waterreservoir voor u door de veiligheidscontrole gaat, want water boven 100 ml is niet toegelaten in de cabine
• Neem uw voorschrift of de brief van uw arts in het Engels mee als u buiten België reist
• De meeste moderne CPAP-toestellen werken op 100-240 V, controleer uw adapter volgens de bestemming
• Voor wie vaak reist of trekt, is de ResMed AirMini het overwegen waard, de compactste reis-CPAP op de markt

Ik heb een baard - welk masker moet ik kiezen?

Een baard is een van de voornaamste oorzaken van maskerlekken, omdat siliconen niet kunnen afdichten op haar. Er bestaan verschillende oplossingen:

• Neuskussenmasker (nasal pillows): de kussentjes rusten rechtstreeks tegen de neusgaten en raken de baard niet. Dit is de beste optie voor wie een baard draagt. De ResMed AirFit P10 is bijzonder geschikt.
• Hoog neusmasker: sommige modellen met een rand uit stof of schuim verdragen een baard beter dan een klassieke siliconen afdichting.
• Baardolie: te vermijden, want ze tast de siliconen aan.
• Het masker anders dragen: afhankelijk van de vorm van uw baard (alleen snor, volle baard, sik) zijn de beperkingen anders. U kunt verschillende modellen uitproberen.

Hoe wen ik aan slapen met het masker?

Wennen aan het CPAP-masker is vaak de grootste uitdaging van de eerste weken. Dit is het advies dat het meeste helpt:

• Draag het masker wakker: zet het 20 tot 30 minuten voor het licht uitgaat op, met het toestel aan. Kijk televisie of lees. Uw hersenen leren het masker zo te verbinden met ontspanning, niet met geforceerd inslapen.
• Zet de ramp aan: de druk begint heel laag en loopt geleidelijk op terwijl u inslaapt. Veel comfortabeler bij het slapengaan.
• Stel de banden liggend af: de vorm van het gezicht verandert met de houding. Stel af in uw gewone slaaphouding.
• Span niet te hard aan: een te strak masker geeft méér lekken, niet minder. Schuif een vinger onder de band; lukt dat niet, dan zit het te strak.
• Hou vol voorbij drie weken: de overgrote meerderheid van de patiënten die de derde week voorbij raken, worden trouwe gebruikers op lange termijn.

Mijn CPAP maakt geluid - is dat normaal?

Moderne CPAP-toestellen zijn erg stil: tussen 25 en 30 dB bij normale werking, minder dan een koelkast. Is het uwe luider, dan zijn dit de vaakst voorkomende oorzaken:

• Maskerlekken: het typische gefluit komt bijna altijd van maskerlekken, niet van de machine. Controleer de afstelling en de staat van het kussen.
• Vervuilde filter: een verstopte luchtfilter verhoogt het geluid en vermindert de doeltreffendheid. Reinig of vervang hem regelmatig.
• Slang tegen het beddengoed: trillingen van de slang tegen het bed versterken het geluid. Een slanghouder kan helpen.
• Verouderend toestel: na 5 tot 7 jaar gebruik slijten de inwendige onderdelen en kan het geluid toenemen.

Vergoedt de INAMI-conventie mijn CPAP?

De RIZIV-conventie vergoedt de aankoop van een CPAP niet: ze organiseert de terbeschikkingstelling van het toestel door een erkend slaapcentrum. De patiënt gebruikt het toestel maar bezit het niet. De kost voor de patiënt bedraagt 0,25 € per dag, ongeveer 7,50 € per maand.

VivaRespire is een alternatief voor de conventie: u koopt en bezit uw CPAP rechtstreeks, zonder langs een erkend centrum te gaan. U kiest vrij uw model, er is geen verplichting rond therapietrouw, en het toestel is van u.

Voor alle details over de RIZIV-conventie: CPAP-terugbetaling in België.

Mijn resterende AHI is nog steeds hoog - wat moet ik doen?

Een resterende AHI, dus de AHI die uw CPAP tijdens de behandeling meet, boven 5 verdient aandacht. De vaakst voorkomende oorzaken:

• Maskerlekken: lekken vertekenen de AHI-meting en verminderen het therapeutisch effect. Controleer uw masker.
• Te lage druk: een te lage druk ruimt niet alle apneus op. Neem contact op met uw leverancier of uw arts voor een bijstelling.
• Slaaphouding: op de rug slapen verhoogt de AHI. Probeer op uw zij te slapen.
• Centrale apneus: sommige patiënten ontwikkelen centrale apneus onder CPAP, wat een herevaluatie vraagt.

Blijft uw resterende AHI boven 10 ondanks goed gebruik, raadpleeg dan uw slaaparts.